Autor: Marcela Jankowska
W Polsce system informacji kredytowej wciąż działa w modelu sprzed trzech dekad, a projekt nowej ustawy o kredycie konsumenckim może dodatkowo wzmocnić pozycję jednego, dominującego podmiotu – pisze prezes FWG w artykule dla Wyborcza.biz.
Są kraje, w których funkcjonuje kilka biur informacji kredytowej. Taki model działa między innymi w Stanach Zjednoczonych czy w Wielkiej Brytanii. Instytucje gromadzące dane kredytowe rywalizują tam nie tylko skalą baz danych, lecz także jakością analiz, sposobem prezentowania informacji czy dodatkowymi usługami dla konsumentów.
Istnieją również systemy o bardziej scentralizowanej roli państwa, często oparte na publicznych rejestrach. W polskich warunkach taki model mógłby jednak rodzić dodatkowe problemy ze względu na zbyt duży udział banków kontrolowanych przez państwo. Dlatego sensownym rozwiązaniem wydaje się dopuszczenie do rynku informacji kredytowej także biur informacji gospodarczej – prywatnych podmiotów działających już dziś na regulowanym rynku i gromadzących dane o zadłużeniu. O ile ustawodawca nie doprowadzi do ich marginalizacji w ramach nowej ustawy o kredycie konsumenckim.
Nowa ustawa utrwali monopol?
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, że postulaty demonopolizacji rynku informacji kredytowej wykraczają poza zakres ustawy wdrażającej europejską dyrektywę CCD II. Jednocześnie sam prezes UOKiK zwracał uwagę na problem przejrzystości i konkurencyjności modelu, w którym jeden prywatny podmiot, Biuro Informacji Kredytowej (BIK), posiada ustawowo zagwarantowaną pozycję de facto monopolistyczną.
Tymczasem zapisy w nowej wersji ustawy o kredycie konsumenckim mogą taką sytuację dodatkowo utrwalić. Zgodnie z projektowanym art. 43 raportowanie informacji kredytowych do BIK ma być w praktyce łatwiejsze niż przekazywanie danych do biur informacji gospodarczej, które podlegają bardziej rozbudowanym wymogom ustawowym.
Ustęp 7 tego samego przepisu przewiduje ponadto rozszerzenie obowiązku raportowania informacji o kredycie konsumenckim do BIK także na podmioty nabywające wierzytelności z takich kredytów. W praktyce oznacza to rozszerzenie obowiązków raportowych poza krąg podmiotów wskazanych w dyrektywie CCD II. Takie rozwiązanie można interpretować jako przykład tzw. gold-platingu, czyli nadmiernej implementacji prawa unijnego. Będzie to też oznaczać dodatkowe koszty dla firm nabywających wierzytelności.
Obowiązkowe raportowanie danych przez wierzycieli wtórnych do jednej bazy danych wzmocni pozycję BIK jako centralnego repozytorium informacji.
Jednocześnie osłabi znaczenie biur informacji gospodarczej, które od lat gromadzą dane o zadłużeniu i są wykorzystywane przez szerokie grono przedsiębiorstw.
W efekcie regulacja może prowadzić do dalszej koncentracji danych w jednym podmiocie i utrudniać rozwój konkurencyjnych rozwiązań.
Kiedy powstał obecny model informacji kredytowej? W jakich wcześniej zmonopolizowanych sektorach doszło do zwiększenia konkurencji? Jakie korzyści dla konsumentów może przynieść model konkurencyjny? Dlaczego demonopolizacja może służyć także bankom? Odpowiedzi na te pytania można znaleźć w artykule Marka Tatały.
Zachęcamy do lektury całego tekstu w „Gazecie Wyborczej” TUTAJ >>
Integracja rynku czy nowe regulacje? Tatała o Digital Networks Act